Cukrzyca- co dobrze wiedzieć?

0 Flares 0 Flares ×

33fd4ea2faaadaffd17bd06a05f54642Cukrzyca jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych przewlekłych schorzeń, z którym zmagają się pacjenci w Polsce jak i na świecie. Cukrzyca jest poważną chorobą, której nie należy lekceważyć, gdyż może mieć poważne konsekwencje. Co warto wiedzieć o cukrzycy?

 

 

Kiedy mówimy o cukrzycy?

Według definicji przyjętej przez Światową Organizację Zdrowia, cukrzyca (lac. diabetes mellitus, dosłownie: miodowe przeciekanie) jest to przewlekła choroba metaboliczna, charakteryzująca się tym, że pacjent ma wysoki poziom glukozy we krwi, tzw. hiperglikemię.

Istnieją dwie bezpośrednie przyczyny cukrzycy. To, co jest przyczyną cukrzycy, w dużej mierze definiuje, na jaki typ cierpimy.

  • zaburzenie funkcjonowania trzustki – trzustka nie jest w stanie produkować wystarczającej ilości insuliny, niezbędnej do transportowani glukozy z krwi w głąb komórek

lub:

  • mamy wystarczająco dużo insuliny, ale proces reagowania na insulinę w komórkach jest zaburzony, i w konsekwencji cukier nie dociera w głąb komórek

W pewnych okolicznościach mogą występować obie te przyczyny.

Typy cukrzycy

Cukrzyca nie jest jednolitym schorzeniem, lecz jest grupą chorób metabolicznych, o różnych przyczynach i metodach leczenia. Cukrzyca dzieli się na:

  • Cukrzyca typu 1- to schorzenie, w którym nasz układ odpornościowy atakuje zdrowe komórki trzustki. Dlatego cukrzyca typu 1 jest też nazywana chorobą autoimmunologiczną. W wyniku tej autoagresji, trzustka nie jest już w stanie produkować własnej insuliny, insulina jest zaś niezbędna do prawidłowego metabolizmu cukrów. Bezpośrednim następstwem tych zmian jest wysoki poziom glukozy we krwi, czyli hiperglikemia.
  • Cukrzyca typu 2- to rodzaj cukrzycy w którym podwyższony poziom cukru we krwi (hiperglikemia) spowodowany jest insulinoopornością organizmu. Insulinooporność oznacza, że nasze ciało nie reaguje na insulinę w taki sposób jak powinno.Aby poradzić sobie z podwyższonym poziomem cukru we krwi, w początkowej fazie rozwoju choroby organizm produkuje większe ilości insuliny. W ten sposób organizm próbuje obniżyć poziom cukru we krwi, ale niestety ma to i negatywne skutki. Więcej insuliny przyczynia się do przybierania na wadze oraz podnosi ciśnienie tętnicze, powodując swego rodzaju zamknięte koło. Najlepszą metoda przerwania tego zaklętego kręgu jest zmiana diety oraz aktywność fizyczna.
  • Cukrzyca ciążowa- objawia się u zdrowych kobiet (kobiet, które wcześniej nie cierpiały na cukrzycę) w trakcie trwania ciąży.Cukrzyca ciążowa całkowicie zanika po porodzie, aczkolwiek zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 w przyszłości. Od 30% do 50% kobiet w ciągu 10-15 lat od porodu zachoruje na cukrzycę typu 2.
  • Cukrzyca typu LADA-to rodzaj cukrzycy autoimmunologicznej. LADA dotyka osoby dorosłe, zazwyczaj po 25 roku życia. Z tego względu kiedyś była nazywana cukrzycą typu 1.5. Jak każda cukrzyca, LADA charakteryzuje się podwyższonym poziomem cukru we krwi, czyli hiperglikemią. Cukrzyca typu LADA rozwija się powoli, ale w późnej fazie zawsze wymaga terapii insuliną.
  • Cukrzyca typu MODY- jest rzadką, dziedziczną odmianą cukrzycy. Szacuje się ze cierpi na nią około 1-2% wszystkich diabetyków, aczkolwiek te liczby mogą być wyższe.Przyczyną tego typu cukrzycy jest mutacja (zmiana) pojedynczego genu, który odpowiada za produkcję hormonu insuliny w trzustce. Jest to mutacja dominująca, tak więc jeśli gen jest dziedziczony, wywoła on cukrzycę.

Objawy cukrzycy

Objawy wszystkich typów cukrzycy są podobne, różnią się jednak natężeniem  oraz tym jak szybko się rozwijają. W cukrzycy typu 1 objawy rozwijają się szybko i w ostrej formie. Zaś w przypadku cukrzycy typu 2 mogą one zostać utajone przez wiele lat.

Typowe objawy cukrzycy:

  • Zwiększone pragnienie i wysuszone śluzówki
  • Wzrost ilości oddawanego moczu – poliuria
  • Nagły spadek wagi ciała (typ 1)
  • Zwiększony apetyt (żarłoczność)

Ponadto może się pojawić:

  • Przewlekłe zmęczenie
  • Ciężko gojące się rany
  • Nudności i wymioty
  • Zapach acetonu w moczu i pocie
  • Nieostre widzenie

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy zależy od typu cukrzycy na jaki cierpimy. Diabetycy typu 1 muszą zażywać insulinę – jest to jedyna metoda kontroli tej choroby. W cukrzycy typu 2 istnieje wiele możliwości leczenia choroby – od zmiany stylu życia poprzez leki doustne po zastrzyki z insuliny.

Cukrzyca ciążowa jest leczona w podobny sposób do cukrzycy typu 2, czyli dietą, aktywnością fizyczną, a także zastrzykami z insuliny – jeśli jest taka potrzeba. Większość leków doustnych nie jest zalecana w ciąży.

Cukrzyca typu MODY jest leczona w zależności od jej pod typu genetycznego – niektóre jej postaci nie wymagają leczenia, inne leczy się lekami doustnymi lub insuliną.

Powikłania cukrzycy

Nieprawidłowy poziom glukozy we krwi powoduje szereg groźnych dla zdrowia i życia powikłań. Jest tak dlatego, że wysoki poziom cukru we krwi uszkadza nerwy i naczynia krwionośne. Niektóre mogą pojawić się bardzo szybko, tak jak:

  • hipoglikemia, która wynika ze zbyt niskiego poziomu cukru we krwi,
  • hiperglikemia, która oznacza za wysoki poziom cukru we krwi.

Inne powikłania (tzw. powikłania przewlekłe) rozwijają się na przestrzeni lat i są wynikiem długotrwałego, zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi. W wyniku tego dochodzi do zaburzeń:

  • wzroku
  • pracy nerek
  • serca

Do jednych z częstszych powikłań cukrzycy są amputacje kończyn w wyniku rozwoju tzw. stopy cukrzycowej.

W zapobieganiu powikłaniom cukrzycy najważniejsze jest szybkie zdiagnozowanie! A następie przestrzeganie kilku ważnych zasad:

  • zawsze stosuj się do zaleceń lekarza prowadzącego- nie odstawiaj na własną rękę leków, nie zwiększaj dawki!
  • unikaj cukru w swojej diecie- podstawą diety powinny być produkty o niskim indeksie glikemicznym (więcej o indeksie glikemicznym dowiesz się TU)
  • dbaj o właściwą higienę! Nieprawidłowa toaleta stóp i skarpetki, które trzymają wilgoć mogą przyspieszyć rozwój patologicznych zmian!

Diabetes doing glucose level test. Vegetables in backgroundJak uniknąć cukrzycy typu 2?

W przypadku cukrzycy typu 2 bardzo dużo zależy od nas samych. Aby zminimalizować ryzyko choroby należy:

  • dbaj o prawidłową masę ciała
  • dbaj o zdrową dietę- podstawą diety powinny być produkty o niskim indeksie glikemicznym (więcej o indeksie glikemicznym dowiesz się TU), produkty nieprzetworzone lub jak najmniej przetworzone
  • bądź aktywny fizycznie- pomoże to nie tylko w utrzymaniu masy ciała, ale też zwiększy wrażliwość komórek na insulinę
  • badaj się regularnie! Badanie stężenia glukozy we krwi powinniśmy wykonywać co najmniej raz w roku, a jeśli przekroczony został 45 rok życia- raz na pół roku. Powodem do dalszej diagnostyki powinien być wynik >99 mg/dl (5,5 mmol/l).
    Również warto sprawdzać regularnie ciśnienie krwi ponieważ cukrzyca i nadciśnienie często idą w parze.
,,

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>